Czytelnicze podsumowanie miesiąca (sierpień 2023)

W sierpniu 2023 r. przeczytałem jedną książkę (polską). Zapraszam do lektury mojej amatorskiej recenzji.

Monika Góra, Miasteczko zbrodni

Warszawa 2019, Wydawnictwo W.A.B, ss. 368

Autorka słynie z krótkich i chaotycznych rozdziałów, i chociaż łatwo się pogubić czasem w chronologii wydarzeń, to reportaż czyta się świetnie, „połyka” się wręcz tę książkę. Pewne niemałe kontrowersje dotyczą jednak samej faktografii i to może obniżyć ocenę całości. Ale po kolei.

Tym razem Góra opisuje (nie)sławną sprawę brutalnego morderstwa pochodzącej ze Szczucina (Małopolska), 17-letniej Iwony Cygan. Do zbrodni doszło w 1998 roku, ale na wskutek błędów śledczych, dopiero parę lat temu doszło do ujęcia potencjalnych sprawców i sprawy sądowej. Ustalenia autorki pokrywają się z dochodzeniem policyjnej komórki „Archiwum X”, która przejęła sprawę. Pisarka nie ukrywa więc, kto według niej (oraz rodziny ofiary) jest głównym podejrzanym. W celu wzmocnienia swojej opinii ujawnia i opisuje detale mało związane z morderstwem, acz przedstawiające tak zwanych „Austriaków” w ewidentnie złym świetle, a Szczucin jako polskie Twin Peaks.

Dosyć jednostronny przekaz nieco drażni, wszystkie puzzle w tej układance pasują do siebie aż nazbyt idealnie, acz są podane w przekonujący sposób, i za Górą, jako czytelnik także znielubiłem osoby przedstawiane jako czarne charaktery.

Popularność tej sprawy, jej zagmatwanie, spowodowało, że zainteresowało się nią wiele dziennikarzy, powstał film dokumentalny, ale przede wszystkim druga książka, napisana przez Mateusza Baczyńskiego („Martwy punkt: sprawa zabójstwa Iwony Cygan”), która idzie w poprzek wnioskom śledczych oraz autorki. Tak się składa, że pisząc te słowa, słucham akurat audiobooka tej pozycji, toteż rekomenduję wszystkim komplementarne czytanie obu reportaży, by wyrobić sobie własne zdanie.